Destylacja reaktywna przełamuje 40-letnią barierę termodynamiczną – podwaja produktywność metatezy olefin z surowców biologicznych na rzecz zielonej chemii

16 06 2026

Publikacja w prestiżowym czasopiśmie Nature Sustainability autorstwa zespołu prof. Karola Greli (Filip Struzik, Mariusz Milewski, Anna Kajetanowicz i Karol Grela) opisuje przełom w zastosowaniu reakcji metatezy olefin zielonej chemii.

Celem projektu było przełamanie 40-letniego ograniczenia reakcji metatezy krzyżowej estrów kwasu oleinowego, której konwersja nie przekraczała 50% ze względu na równowagę termodynamiczną. Dzięki innowacyjnej destylacji reaktywnej in situ, umożliwiającej ciągłe usuwanie lotnego 9-oktadecenu pod zmniejszonym ciśnieniem (80–90 °C, mała ilość katalizatora), osiągnięto niemal całkowitą konwersję i wydajność 80–90% cennego (E/Z)-9-oktadecenodionianu dietylu.

Proces biegnie bez rozpuszczalnika, jest praktycznie bezodpadowy i łatwo skalowalny. Z katalizatorami Z-stereoselektywnymi uzyskano czyste izomery Z (>99%) obu produktów. Powstałe związki, zawierające 100% odnawialnego węgla, stanowią wszechstronne bloki budulcowe dla biodegradowalnych smarów, tworzyw sztucznych, surfaktantów oraz specjalistycznych chemikaliów, m.in. feromonów i piżm makrocyklicznych.

Wyniki te umożliwią dalszy rozwój zrównoważonej produkcji chemicznej.

Link do wersji open access artykułu: https://rdcu.be/fmIen