Testy statystyczne - pomoc
Spis tematów:
Okna dialogowe
Wybór testu
Edycja danych | Raport
Testy statystyczne
Testy na błąd gruby
Testy dla wartości średniej
Testy dla wariancji
Testy na rozkład wyników
 
Testy istotności

Zadaniem testów istotności jest wykrycie istnienia istotnej różnicy lub jej braku między wartościami parametrów (np. wartościami średnimi, wariancjami) charakteryzującymi różne próbki, wzorce, metody analityczne. Punktem wyjściowym w tych testach jest przyjęcie tzw. hipotezy zerowej (H0) zakładającej, że obserwowana różnica nie jest istotna, czyli, inaczej mówiąc, jest spowodowana występowaniem tylko błędów losowych.

W skład rodziny testów istotności wchodzą:
porównanie wartości średniej serii z wartością prawdziwą
porównanie odchyleń standardowych dwóch serii - test F
porównanie wartości średnich dwóch serii
porównanie wartości dwóch serii parami


Porównanie wartości średniej serii z wartością prawdziwą

Test ten stosowany jest do porównania wartości średniej arytmetycznej serii ze znaną wartością (wartością odniesienia, przyjętą za prawdziwą).
Hipoteza zerowa w tym teście statystycznym zakłada, że istniejąca różnica między wartością średnią serii i wartością prawdziwą jest tylko wynikiem występowania błędów losowych. Aby to stwierdzić obliczany jest parametr teksp, który jest porównywany następnie z wartością krytyczną (tkryt) pochodzącą z rozkładu Studenta dla zadanego poziomu ufności i określonej liczby stopni swobody (n - 1, n oznacza liczbę wyników w serii).

Hipoteza zerowa jest zanegowana (tj. istnieje istotna różnica między wartością średnią serii i wartością prawdziwą) w przypadku, gdy teksp jest większe od tkryt.

Początek strony


Porównanie odchyleń standardowych dwóch serii - test F

Hipotezą zerową w tym teście jest założenie, że wariancje (kwadraty odchyleń standardowych) obu populacji są równe. Testowanie polega na obliczeniu stosunku wariancji serii (parametr Feksp, Feksp > 1). Jeżeli iloraz porównywanych wariancji przekracza wartość krytyczną (Fkryt) dla zadanego poziomu ufności i określonych liczb stopni swobody obu serii, hipoteza zerowa jest odrzucona, tj. wariancje obu serii różnią się istotnie.
Początek strony


Porównanie wartości średnich dwóch serii

Hipotezą zerową w tym teście jest założenie, że dwie testowane serie należą do tej samej populacji wyników; istniejąca różnica między ich wartościami średnimi jest tylko wynikiem występowania błędów losowych. Test ten posiada dwa warianty postępownia, które zależą od relacji między wariancjami obu serii.
Dlatego też przed przystąpieniem do wykonywania obliczeń w tym teście należy wykonać test F. Wynik testu F decyduje o wyborze odpowiedniego wariantu. Wynik pozytywny testu F (tj. stwierdzenie istotnej różnicy między wariancjami obu serii) oznacza, konieczność wykonania wariantu testu określonego jako "Porównanie wartości średnich dwóch serii (SD różne)", natomiast wynik negatywny - wariant określony jako "Porównanie wartości średnich dwóch serii (SD równe)".
W obu przypadkach obliczany jest parametr teksp, który jest porównywany następnie z wartością krytyczną (tkryt) pochodzącą z rozkładu Studenta dla zadanego poziomu ufności i określonej liczby stopni swobody (będącej funkcją liczby wyników w obu seriach).

Hipoteza zerowa jest zanegowana (tj. istnieje istotna różnica między wartościami średnimi serii) w przypadku, gdy teksp jest większe od tkryt.

Początek strony

Porównanie wartości dwóch serii parami

Test ten można stosować przy porównywaniu dwóch metod lub analityków dysponując szeregiem próbek chemicznych różniących się ilością substancji oznaczanej.
Hipotezą zerową tego testu jest założenie, że wartość średnia serii składającej się z różnic rozpatrywanych par jest bliska zeru, a więc, że dwie metody (dwóch analityków) nie różnią się istotnie.

Hipoteza zerowa jest odrzucona, gdy krytyczna wartość parametru t, tkryt, pochodząca z rozkładu Studenta dla odpowiedniej liczby stopni swobody i zadanego poziomu ufności, jest mniejsza od wartości teksp obliczonej dla serii różnic rozpatrywanych par wyników.

Początek strony